Boordebat stelt alles behalve gerust

Het Grote Boordebat, dat AT5 gisteravond live uitzond, zal weinig mensen hebben gerustgesteld. In de volle raadszaal van het stadhuis deden deskundigen van het project Noord-Zuidlijn hun uiterste best de risico’s van het boren te bagatelliseren, maar onafhankelijk funderingsdeskundige Victor de Waal maakte daar gehakt van. Ook van bewoners uit de zaal kwamen zeer kritische vragen en opmerkingen, evenals uiteraard van Pitt Treumann namens Red Amsterdam.

Vier zwakke punten
In een helder betoog noemde De Waal vier zwakke punten in het optimistische verhaal van de gemeente:

1. De gemeente heeft slechts 220 panden langs het tracé versterkt, op basis van een steekproefsgewijs onderzoek aan 1500 panden. Er zijn dus waarschijnlijk nog een paar honderd panden die ook versterkt hadden moeten worden.

2. De drassige Amsterdamse bodem is niet te vergelijken met die in andere steden als Den Haag of Hamburg. Ook het type funderingen met houten palen wijkt af. Hier worden gebouwen mede gedragen door de hogere grondlagen: juist daar treedt de meeste verzakking op. De Waal is ervan overtuigd dat dit wordt onderschat. Aan funderingsdeskundigen in Amsterdam, zoals hijzelf, is niets gevraagd.

3. Verzakkingen zijn niet zo precies te voorspellen als wordt voorgespiegeld. Een zetting van de bodem met twee centimeter kan er makkelijk toe leiden dat de houten heipalen tien centimeter wegzakken.

4. Zakkingen treden niet gelijkmatig op over een heel gebouw, maar bijvoorbeeld alleen in een hoek. Daardoor kraakt het gebouw in z’n voegen. De Waal vertelde zelf ooit zoiets meegemaakt te hebben, wat een angstaanjagende ervaring was (“Ik wilde bijna het raam uit springen”).

Blow out
In de gepresenteerde methode van voortdurend ‘meten en bijsturen’ had De Waal ook al weinig vertrouwen. “Dat verhaal verkoopt heel goed, wat ik vroeger zelf ook deed. Maar als er echt iets fout gaat kun je dat niet meer corrigeren, hooguit een beetje in de hand houden.” Een zogeheten ‘blow out’ is zo’n calamiteit, als de druk voor de boor plotseling wegvalt. Dan ontstaat er een krater aan het oppervlak, met alle gevolgen van dien.

Schadevergoeding
Kortom, deskundige De Waal verwacht veel meer schade dan de gemeente. Tegelijk waarschuwt hij dat in de praktijk de schadevergoeding bijna nooit goed is.  Zo is van gevolgschade, die jaren later optreedt, de oorzaak moeilijk vast te stellen. De belofte van de gemeente om hier “coulant mee om te gaan” werkt volgens De Waal niet. “Veel mensen krijgen hun schade niet vergoed.”

De boor, eenmaal in beweging…
Pitt Treumann leverde onder meer felle kritiek op het plan om gewoon door te gaan met boren in het geval van een calamiteit. “Hoe groot moet de ramp zijn om echt te stoppen?” Een bewoner riep: “De boor, eenmaal in beweging, kan niet worden gestopt”, met een kennelijke verwijzing naar de militaire colonne die in 1980 de Vondelstraat ontruimde.

NZ-boor alleen stilgezet bij calamiteiten (Parool 11-02-2010)
Bewoners vrezen boren Noord-Zuidlijn (Telegraaf, 11-02-2010): met reacties