De raad beslist! De Opstapper voor de stad te behouden

Nelly Frijda tijdens slotbeschouwing 2011

Als er weer eens verstandige keuzes moeten worden gemaakt, waar het college niets voor voelt,
òf controversiële keuzes, òf te ingewikkelde, horen wij diverse wethouders in de Commissievergaderingen dikwijls na een lang -vaak somber getoonzet- betoog concluderen:
“De Raad beslist”.
Ze zeggen zelden: “Ach, interessant. Zo hadden we het nog niet bekeken”.
Of: “Ja, dat is ook eigenlijk te dwaas. Dáár moeten we wat aan doen”.
Of: “Als zóveel burgers het willen; gaan wij met het gehele ambtelijke apparaat ertegenaan, daar een mouw aan te passen”.

Zal ik, om de gedachten even te bepalen, een aantal vrágen bij deze antwoorden verzinnen?
Ik neem maar, bij het onderwerp ‘vervoer’, een paar willekeurige vragen die onlangs gesteld zijn en waarvan een aantal dezer dagen ter stemming komen.
“Het autoluw maken van de stad heeft als onbedoeld bij-effect dat het aantal geparkeerde fietsen exponentieel stijgt in het Centrum . Kunnen we de ruimtes onder het CS, en plekken boven de metrobuis niet inrichten als fietsenstalling ?” (GrL)
“Is het niet buitengewoon onvriendelijk voor vreemdelingen in deze stad, dat ze voortaan hun weggesleepte auto, ‘s nachts niet meer kunnen ophalen en moeten wachten tot de volgende morgen 7 uur ?” (VVD)
“Waarom wordt de ombouw van de Amstelveenlijn tot metrolijn al aanbesteed terwijl niemand het wil, haltes verdwijnen, lijn 5 wordt opgeheven en er geen geld is?” (SP)
“Moet de centrale stad niet ingrijpen als een Stadsdeel besluit de parkeertarieven te verhogen met zo’n 100% ? ” (CDA)
Ja en natuurlijk ook (PvdA): “Die Opstapper heeft veel meer dan alleen vervoerskundige waarde en bijna iedereen wil hem behouden. Kunnen we daar niet wat aan doen ?”

Standaard-antwoord: “De Raad beslist”.

En dan mag de Raad beslissen: een beetje hier erbij. Een beetje daar eraf.
Maar het veronrustende is dat de Raad helemaal niet beslist bij bedragen die ertoe doen ! Bij de grootste bedragen, de hoogste kostenposten, de weggefrommelde financieringskosten, de miljoenen-tegenvallers.
“Hoe hoger de bedragen. Hoe fultieler de inbreng van de Raad”, zei Red Amsterdam nog vorige week in de Commissievergadering VVL.

Als het over de voortdurend oplopende kosten van de NoordZuidlijn gaat zit de Raad met de mond vol tanden. Telkens opnieuw -ook na de Commissie Veerman, ook na de Raads-enquete, ook na de herschikking van de verantwoordelijkheden in de Projectleiding NoordZuidlijn-, worden we geconfronteerd met ongelukjes en tegenvallers.

En wordt er virtuoos gegoocheld met bedragen, potjes, begrotingen, fondsen, investeringen en reserveringen. En met rode-oortjes-begrippen als “Kleine Kansen, Grote Gevolgen.”, die eerder thuishoren op de kermis bij het ‘parade-maken’ voor het Rad van Fortuin, dan bij de miljarden-valkuil van de Noord-Zuidlijn.

Onlangs nog werd de Raadscommissie-Verkeer-en-Vervoer in het geheim ‘in de week’ gezet met de mededeling: “Ja, er moet helaas gedacht worden aan een extra investering van zo’n 30 miljoen euro om het station Vijzelgracht veilig te kunnen ontgraven”.
Maar een paar weken later mag de Raad slikken, dat het onder druk ontgraven van het station Vijzelgracht toch zo’n 68 miljoen méér kost. Kleine Kans. Groot Gevolg. Fait-accompli. Voldongen feit. “Oja, en dat de oplevering van de NZ-lijn daardoor wel een paar maanden later kan worden”, roept de Wethouder onderaan de trap.
“De Raad beslist.”
De Raad beslist niks. De grondwaterstand beslist nog eerder. Het paalwerk uit de 17e eeuw beslist. Een opengebarsten rioleringsbuis beslist. De NoordZuid-directie beslist.

Heel, heel langzaam wordt de Raad voorbereid op wat de Noord-Zuidlijn in zijn totaliteit moet gaan kosten. Uiteraard méér dan de nu al niet te bevatten som van driedúizend miljóen euro.
Zorgvuldig gefaseerd -door projectbureau, wethouder en weersomstandigheden- krijgt de stad de rekening gepresenteerd. Tegenvallers voorbehouden natuurlijk. En vertragingen.
Nog niet-begrote, niet-aanbestede en niet uitgegeven posten staan nog niet op de rekening. De kosten van de afbouw, en aankleding, en die ellendig-lange roltrappen, van de stations zijn nog niet begroot. Dus zijn nog geen kostenpost. De brandveiligheid in de stations is nog niet beoordeeld, en zou wel eens voor onaangename verrasingen en dure aanpassingen kunnen zorgen. Dus daar wachten we nog even mee, -als de Brandweer zn mond maar houdt.
En we hebben de treintjes nog niet gekocht. Want dat hangt weer af van welk signalerings- en trein-beveilingssysteem we kiezen. En hoe duur dat is.

Nemen we mens-gestuurd of computergestuurd rollend materieel ? Alsof het Fleischmann is. Als we voor de mooiste, meest-geavanceerde én duurste optie kiezen, moet de Amstelveenlijn omgebouwd worden tot metrolijn, -als aansluiting op de NoordZuidlijn- anders is die investering in het materieel te hoog. Zo rolt de trein onstuitbaar voort.
Als we die Amstelveenlijn nu vast aanbesteden, kan met de bouw ervan begonnen worden als de NoordZuidlijn af is in 2018. Fait-accompli en het kost niks, want het wordt betaald door Rijk en Regio.
‘t Is geen Rad van Fortuin, dames en heren, het is een rad voor de ogen.

Daarnaast, collega Raadsleden, wil ik u eraan herinneren dat het bedrag
‘Kosten NoordZuidlijn’ aanzienlijk geflatteerd wordt doordat de rentelasten voor de financiering van de NoordZuidlijn elders in de gemeentebegroting worden opgevoerd.
Om “begrotings-technische redenen” natuurlijk, maar het is wel echt geld. Dít jaar: 20 miljoen euro per jaar. En hoe verder de bouw vordert en de aannemersrekeningen betaald moeten worden, hoe meer geld er geleend moet worden, hoe verder de kosten van de leningen oplopen.
Tot twintig, veertig, zestig miljoen euro per jáár. Elk jaar. Echt geld. Net zo echt als de reeds betaalde bouwkosten.
(Even tussen twee haakjes: wisten jullie dat ook de Tweede Zeesluis, die ons niks zou kosten, op die manier, als rente-last, op onze begroting drukt ? )
“Lenen kost geld”, staat er dankzij Dirk Scheringa nu verplicht in elke advertentie voor een financieel product. Misschien komt de Amsterdamse gemeenteraad er nu eindelijk eens achter waarom de begrotingsruimte zo beperkt is en daarmee zn bewegingsvrijheid zo belemmerd. De Raad is zèlf het mannetje met die loodzware bal aan het been.

Begrijpt u, dames en heren, waarom wij zo tegen de Noord-Zuidlijn zijn, en pleitten voor een moratorium op de bouw, en ons verzetten tegen de ondoorzichtigheid van die NZ-lijn-begroting ? Alleen al vanwege dat laatste kunnen wij niet instemmen met de Gemeentebegroting 2011, zoals die thans voorligt.

OK. Wij kennen inmiddels de symbolische waarde van onze inbreng. Dus ook deze. Red Amsterdam zal niet in staat zijn essentiele veranderingen aan te brengen in de Gemeentebegroting.

Klein bier rest ons.
Red Amsterdam heeft het initiatief genomen. We hebben ons het vuur uit de sloffen gelopen om De Opstapper voor de stad te behouden. Wij hebben een stem gegeven aan bewoners en ondernemers langs de route. Wij hebben rondgebeld, steun gezocht, opties bekeken, alternatieven aangedragen.
Red Amsterdam heeft inmiddels drie amendementen op de Gemeentebegroting opgesteld om de Opstapper voor de stad te behouden. Wij zijn er nog steeds niet in geslaagd om daarmee Het Parool te halen, maar wij zijn buitengewoon tevreden dat wij voor ons laatste amendement steun hebben gevonden bij vijf partijen in deze Raad.

Mede namens de leden Molenaar, Alberts, Van Lammeren, Van der Velde en Schimmelpennink, dient Red Amsterdam ter vervanging van de vorige amendementen, het volgende accent-amendement in:

Amendement 706 ' begroting 2011 behoud Stop en Go_01


Amendement 706 ' begroting 2011 behoud Stop en Go_02

Amendement 706 ' begroting 2011 behoud Stop en Go_02

Amendement 706 ‘ begroting 2011 behoud Stop en Go_01
Amendement 706 ‘ begroting 2011 behoud Stop en Go_02