BDU = De Brede Doel Uitkering > OV bezuiniging

De Brede Doel Uitkering, we hebben het er in de commissievergadering al uitgebreid over gehad.

Wethouder Wiebes die Stadsregio Portefeulliehouder Wiebes met een boodschap naar Den Haag moet sturen. Alleen blijven wij er moeite mee houden dat op dat boodschappenlijstje al een scala aan mogelijke bezuinigingen opgesomd staat.

We stellen dan ook voor dat in de onderhandelingen met Den Haag het uitgangspunt is en blijft dat deze bezuinigingen van tafel gaan. Amsterdam en het GVB hebben in de afgelopen jaren al forse bezuinigingen geboekt. Deze moeten door de regering erkend worden.

Red Amsterdam hecht eraan, dat het College de Wethouder Verkeer en Vervoer van Amsterdam, in casu de portefeuillehouder Vervoer van de Stadsregio opdraagt zich niet te beperken in zijn onderhandelingsruimte met de rijksoverheid, zoals hij voornemens is zoals blijkt in zijn brief van 1 februari jl.

Daarom een negatief advies aan de Stadsregio Amsterdam uit te brengen inzake alle voorstellen inzake vermindering van het OV-aanbod zoals opgenomen in de brief van de portefeuillehouder Openbaar Vervoer van de Stadsregio Amsterdam aan de gemeente- raad van Amsterdam dd. 1 februari 2011

Het DB van Stadsregio Amsterdam te adviseren nadat vaststaat welk bedrag uiteindelijk wordt bezuinigd op de BDU van de Stadsregio Amsterdam, voorstellen aan de gemeenteraad van Amsterdam te doen inzake effectuering van deze bezuiniging waarbij verschillende alternatieven in kaart worden gebracht en ook herschikking van middelen binnen de BDU wordt overwogen.

Visie op Structuurvisie Amsterdam 2040

“De tijd van de grootschalige projecten is voorbij”, aldus Amsterdams gemeentebestuur in de begroting 2011 inzake het Vereveningsfonds.

Die conclusie volgt op de voorlopige bouwstop vorige zomer.

De hoofdstad kampt met de grootste terugval in de woningbouw sinds veertig jaar. Amsterdam hoopt vooral via het (voorlopig?) afblazen van bouwprojecten het tekort te reduceren met € 900 miljoen.

Breken ooit betere tijden aan? Zelf zegt het gemeentebestuur daarover dat nog niet is te voorzien hoe diep de terugval zal zijn en hoe lang herstel op zich laat wachten. Intussen wordt wel een Structuurvisie uitgebracht vol toekomstplannen tot 2040. Met het verlies van het Vereveningsfonds waarin baten en lasten van het grondbeleid worden verrekend is nog geen rekening gehouden. De rentelasten van onverkocht braakliggend terrein lopen inmiddels verder op met tientallen miljoenen.

Amsterdam denkt 70-duizend nieuwe woningen nodig te hebben tot 2040 en begint alvast met 45 ha (20%) van IJburg II, gereed te maken, terwijl de bouw op IJburg I al stagneert, en vlakbij, het Zeeburgereiland braak ligt. Kennelijk denkt het college en de verantwoordelijke wethouder aan een tijdelijke dip, die te overbruggen is met een lager ontwikkelingstempo maar niet dwingt tot koersverandering. Maar hoe langer de dip duurt, hoe meer die projecten onder invloed komen te staan van de bevolkingskrimp die rond 2040 zijn hoogtepunt nadert. Dat zal tot bijsturing dwingen.

U weet wat bevolkingskrimp is, neem ik aan ? Er wordt minder geboren in Nederland en er gaan meer mensen dood. Grof gezegd.

Vanaf dit jaar gaat de naoorlogse geboortegolf met pensioen, en neemt de invloed van de bevolkingskrimp toe. Straks rond 2030 wordt de geboortegolf van weleer een aanzwellende uitvaartgolf.  Als gevolg daarvan komen veel, en veel attractieve woningen vrij.  In de periferie maar ook in en om Amsterdam. Dientengevolge zal de noodzaak om veel bij te bouwen ook voor de hoofdstad verminderen. De gevolgen van die demografische ontwikkelingen ontbreken geheel in de structuurvisie.

Door uitstel van projecten valt, als het lang genoeg duurt, het tijdstip van de te hervatten bouwopgave samen met omvangrijke woningverlating. In de kantlijn uitgerekend gaat het om zulke forse aantallen lege woningen dat de noodzaak tot veel nieuwbouw verdampt. Zo leveren de Amsterdammers die nu 60+ zijn bij elkaar in het tijdvak vanaf nu tot zeg maar 2040  meer woningen op dan de 70.000 die ooit in aanbouw moeten worden genomen. En daar komen de te verlaten woningen in vergrijsde gebieden als de Gooi- en Vechtstreek, Kennemerland en de voormalige groeikernen nog bij. Veel van deze grotere woningen worden nu nog door 1 persoon bewoond maar zullen als ze vrijkomen door meerpersoons jongere huishoudens worden overgenomen. Daardoor slinkt de noodzaak tot nieuwbouw nog verder. Een groeiende bevolking in zielen kan desalniettemin met minder nieuwe woningen toe.

De verlaten woningen zullen doorgaans ruim en goed zijn. Er zal zich in plaats van een verdunning -minder bewoners in grotere huizen- een indikkingsproces voordoen. Van eenzame weduwen, naar meerpersoonshuishoudingen in eenzelfde woning. Het woonredenment -zoals dat heet- per woning stijgt en het herbergend vermogen van de bestaande woningvoorraad neemt daardoor zonder nieuwbouw toe.

In Amsterdams’ Structuurvisie met een tijdshorizon tot 2040 mag een tekst over deze ontwikkeling achter de cijfers niet ontbreken. Inderdaad lijkt de tijd van de grootschalige projecten voorbij. Gemeenten, dus ook Amsterdam, zullen zich moeten realiseren dat de betere tijden als ze aanbreken heel andere tijden zullen zijn dan waarop ze zich de afgelopen jaren hebben voorbereid.

Er verandert nu al veel dat een snel herstel van de terugval niet aannemelijk maakt. Het leven wordt duurder en onzeker. Leningen worden duurder en moeilijker dan voorheen afgegeven. Inkomenseisen worden opgetrokken. Banken vrezen verzuipende hypotheken en moeten zelf grotere geldbuffers aanhouden (Basel 3) wat uitlenen afremt. Tophypotheken moeten straks versneld tot 100% worden afgelost.

Onzeker is wat de hypotheekrente en woningprijzen zullen doen. Niet alleen in de koopsector is het kommer en kwel. Investeringen van woningcorporaties kelderen volgens koepel AEDES van € 10 miljard naar € 1 miljard per jaar. Langdurig uitstel wegens geldgebrek is onontkoombaar zeker in de huidige woningmarkt.

De oorzaak: er wordt en is steeds minder  ingespeeld op de woonbehoefte, het passende dak boven het hoofd, maar op de woonbegeerte, het bij elkaar wonen van vermogen met behulp van de hypotheekrenteaftrek en stijgende huizenprijzen.

Even calculerend als eerst werd verhuisd door de burger blijft die nu liever zitten. Geen nood want een Hollands huishouden woont in vergelijking met bijvoorbeeld Denen en Duitsers relatief het ruimst. En anders maakt de tijdelijke btw-verlaging naar 6% het zittenblijven, met een dakkapel of serre erbij gebouwd wel aangenamer.

Red Amsterdam vindt dat deze demografische ontwikkelingen, plus de bijbehorende cijfers, met name het effect op het voorgestelde nieuwbouwprogramma, niet in de Structuurvisie mogen ontbreken. En dient daarom eern motie met die strekking in.

Motie Overwegende:

-          dat de gevolgen van het tekort van meer dan € 900 miljoen op het Vereveningsfonds nog niet in de structuurvisie zijn verwerkt

-          dat het college via uitstel van veel projecten dit tekort probeert te verminderen

-          dat dit uitstel de voorgenomen aanvang verschuift naar het moment waarop de effecten van vergrijzing drastisch zullen toenemen, zich manifesterend in bv toenemende woningverlating in en om de stad

-          dat de gevraagde noodzakelijke cbs-cijfers over deze vergrijzingseffecten nog niet bij de besluitvorming over de structuurvisie voor handen zijn

-          dat omvangrijke woningverlating een neerwaartse aanpassing van het nieuwbouwprogramma nodig kan maken om dubbel woningaanbod te vermijden

draagt/vraagt het college op:

zodra de CBS-cijfers over de vergrijzingseffecten tot 2040 wel beschikbaar zijn deze op woningverlating te toetsen en het eventuele  verminderend effect op het voorgestelde nieuwbouwprogramma van 70.000 alsnog in de Structuurvisie te verwerken opdat  woningaanbod gegenereerd uit woningverlating en tegelijkertijd nieuwbouw tezamen op niet meer dan 70.000 woningen uitkomt

deze verwerkte tekst als onderdeel van de structuurvisie op te vatten

VAN HET GREMIUM NAAR DE GERANIUMS

Het fijne van een afscheidsspeech, meneer de Voorzitter, het fijne is, dat niemand geacht wordt me te interruperen. Ik kan gewoon mijn betoog afmaken zonder dat de jongelui van VVD of GroenLinks me van mn apropos kunnen afbrengen met nare opmerkingen. Zoals de vorige keer, toen ik ze notabene bezorgd waarschuwde! voor buikpijn na het kritiekloos opschrokken van zoete koek. En zij míj verweten dat ik de cijfers niet kon ophoesten, die ze niet aan mij, maar aan de wethouder hadden moeten vragen.

Voorzitter, college, collega raadsleden, leden van griffie en andere medewerkers !

Het fijne van een afscheidsspeech is ook dat deze de mogelijkheid biedt om hier vanaf dit spreekgestoelte -’ex cathedra’ zogezegd- te refelecteren op het verleden , tevens het heden wijselijk te beschouwen, en natuurlijk de aanwezigen pauselijk  te vermanen.

En het fijne van een afscheidsspeech is ook dat het een eindpunt markeert.  Het is afgelopen, voorbij. Ik neem afscheid. Voldaan, maar doodmoe. Hard gewerkt, veel geleerd, maar ‘nu even niet’. Het is zoiets als thuiskomen na een wereldreis: een hoop gezien, -veel gemist- maar blij dat ik weer in mn eigen bed mag liggen.

Want het was een vreemde wereld, dames en heren, waar ik een jaar geleden binnenstapte. Een wereld waarin ik pas na enige tijd dwalen een ragfijn web ontwaarde van mores en conventies, procedures en afspraken, coalities en ambities, openbare en geheime agenda’s; kortom, een web waar een gewoon mens al snel verstrikt in raakt.

Na een poosje kwam ik erachter dat het web een naam had: “Politiek”! Daar kom ik zodadelijk op terug.

Want ik wil één ding niet vergeten te memoreren. In de praktijk van alledag ten stadhuize ontdekte ik een mij tot dan toe onbekend fenomeen;….de Griffie! De discrete, geduldige, verstandige ambtelijke ondersteuning voor de Raad. De griffie wees me de weg door de krochten van het Stadhuis en langs de raggen van de gemeentepolitiek. De griffie was de bron van informatie, waar ik me aan kon laven. Met aan het hoofd een lieve schat; de Raadsgriffier Marijke Pe.  Zij en haar staf bleken er niet alleen te zijn voor de gevestigde partijen en de doorgewinterde raadsleden. Ook voor ons. De nieuwkomers. Juíst voor ons. Nooit is Red Amsterdam met dédain afgedaan. Steeds hebben ze ons, de fractie, zonder aanziens des persoons op weg geholpen en voor uitglijers behoed. Zij bleken, en zíjn -net zoals het onvolprezen gilde van portiers ten Stadhuize- de enige oprechte zekerheid, de enige constante factor in de eb en vloed van komende en gaande gemeenteraadsleden en andere politici. Dank daarvoor.

De laatste tijd wordt me steeds gevraagd of ik “blij ben er vanaf te zijn”. Of -nog erger- of ik “teleurgesteld” ben over wat ik heb kunnen doen of wat Red Amsterdam heeft kunnen bereiken.

Zonder diplomatiek te willen zijn is het oprechte antwoord: Ja en Nee.

Nee. Het was -vanaf den beginne- de afspraak dat ik het één jaar zou doen en dan  zou opstappen. Nu na een jaar weet ik, dat een termijn van twéé jaar het minimum is om het vak van gemeenteraadslid te leren.

Ja. Ik ben blij dat ik niet meer zo keihard zal hoeven te werken als in het afgelopen jaar, dat ik die overload aan informatie niet meer hoef te absorberen, en dat ik zelf weer mijn eigen agenda mag beheren.

Nee. Ik zal de bedrijvigheid hier missen. En de mensen. En de ‘éducation permanente’. Het was een voorrecht om bovenop het Amsterdamse nieuws te zitten -wat je anders ‘s avonds in de krant leest-, en het was fascinerend om de achterkant van het weefsel, het ‘petit-point’ van de macht te kunnen observeren.

Nee. Er is, wat mij betreft, dan ook geen sprake van teleurstelling. Ik wist maar al te goed waar ik aan begon en dat een éénpersoonsfractie geen gewicht in de schaal legt.

Natuurlijk hebben wij onze verkiezingsbelofte waargemaakt, geageerd tegen de NoordZuidlijn, en dat zal Red Amsterdam blijven doen. Het is onze ‘raison d’être’ in dit forum.

Red Amsterdam leeft niet in de illusie dat we de NoordZuidlijn tegen zouden kunnen houden, maar wij zijn er om te laten zien dat dit monster aan de fundamenten van onze stad knaagt. De NoordZuidlijn is de onheilspellende metafoor voor iets veel groters.

Materieel gezien staat de NoordZuidlijn symbool voor al die andere megalomane projecten, die de stad op zn palen laat wankelen: de Zuid-as, de Zeesluis, IJburg twee en drie.

Immaterieel is de NoordZuidlijn symbool voor te grote ambities in de politiek, te grote ego’s en te geringe capaciteiten om ze waar te maken. Voor wensdenken, voor de illusie van de maakbaarheid van de samenleving, waar “optimisme als een plicht” gevoeld wordt, zonder rekening te houden met de lengte van de polsstok, de perceptie van anderen en de harde werkelijkheid van de financiële middelen.

Denk aan de ontluisterende bevindingen in de Enquete Limmen, denk aan de computerchaos in de gemeente en de stadsdelen; het ICT-debacle.

Denk aan de onkunde om een straat, een sluis of een brug binnen het budget op te leveren, of een museum binnen de daarvoor geplande tijd. Of een NoordZuidlijn.

Denk aan het het failliet van het Danshuis, het Musiq-gebouw in Oost, de aannemer Midreth, dat je van kilometers ver kon zien aankomen.

Denk aan de persoonlijke ambities die een vruchtbare samenwerking in de weg staan en handenvol geld kost, zoals met AT5 of de Kunstraad.

Denk ook aan de kleinzieligheid van de burenruzies in de stadsdelen, in West, in Oost, waar politiek culmineert in ordinair gekijf van gekwetste ego’s, die zelfs op straat te horen is.Naar mijn gevoel, een intrinsiek gevolg van de illusie dat stadsdelen de democratie zouden dienen, zonder rekening te houden met de menselijke maat en persoonlijke ambities, die daar het meest aan de oppervlakte geraken. Dit alles en allemaal in de superieure wetenschap ten stadhuize dat de macht pro forma gedelegeerd is, en echte politiek niet elders dan hier bedreven wordt.

Nee. Ik had niet de illusie, dat er naar ons geluisterd zou worden of dat Red Amsterdam er iets toe doet.

Hoe verstandig het ook zou zijn een moratorium op de afbouw van de NoordZuidlijn in te stellen, hoe onverstandig het ook is om in deze tijd zo veel geld uit te geven aan de uitbouw van de NoordZuidlijn naar Amstelveen, hoe waarschijnlijk het ook is dat de geologische gesteldheid onder het station Vijzelgracht een onoverkomelijke barrière zal blijken te zijn om de NoordZuidlijn ooit te voltooien, uit prestige-overwegingen en partij-politiek, zullen de alfa-mannetjes persisteren dat het MOET. Koste wat het kost.

Ja. Ik had de hoop dat het ons zou lukken ‘De Opstapper’, het busje voor de binnenstad te redden van de ondergang.Het leek er ook op. Schijnbaar mocht De Opstapper op grote sympathie rekenen binnen de Raad. De PvdA wilde hem behouden. GroenLinks zou onze motie mede ondertekenen. De kleine partijen deden dat ook.En dan merk je, tot je verbazing, dat als het puntje bij het paaltje komt, alle mooie woorden ten spijt, dat om particuliere, of opportunistische, of partijpolitieke redenen de meerderheid tot behoud van De Opstapper plotsklaps is verdampt.

Verbazing: Ja. Teleurstelling: Nee, niet echt. Dat gebeurt nou eenmaal in de politiek.

Verbazing: Ja. Niet dat het gebeurt, maar dat mensen in staat zijn om eerst iets met grote oprechtheid te beweren, en dan met droge ogen iets totaal anders kunnen doen.

En als je je dan afvraagt hóe dat kan dringt zich toch een uiterst banale vergelijking aan me op. Het zal u niet verbazen dat ik als actrice moet denken aan een ordinaire soap. En dat bedoel ik niet badinerend. Politiek voldoet aan de onontkoombare wetten waaraan een soap moet voldoen. Banaal, spannend, gemeen, griezelig dicht de werkelijkheid benaderend, het echte leven.

Want hoe serieus de actores ook zijn, hoe belangrijk hun beslissingen ook voor de burgers, voor de stad en voor het land, wel beschouwd draagt het politieke bedrijf alle kenmerken van Goede Tijden, Slechte Tijden. In Amsterdam getiteld Kleine Kansen, Grote Gevolgen.

Het is een dagelijks terugkerende, fascinerende, hijgerig opgediste serie dramatische gebeurtenissen zonder eind, met ingewikkelde verhaallijnen, die naar behoeven de aandacht trekken of verdwijnen onder het stof van nieuwe conflicten, waarin intriges en overspel, beloften en verraad, boeven en slachtoffers, idealisten en lawaaimakers, alfa-mannetjes en underdogs hun plaats opeisen en ondergaan in de waan van de dag.

Begrijp me goed. Ik bedoel dit niet badinerend.

Het is net zo echt, netzo fascinerend en verslavend als de krant en het Journaal voor nieuwsjunks, zó fascinerend en verslavend zijn de voorthollende gebeurtenissen van de politiek voor snel-schakelende, slimme jongens en ambitieuze meisjes, de politiek.De politiek is een fascinerende, intellectuele uitdaging,  heb ik gezien. Het heeft alleen niets met democratie te maken. Het is gymnastiek voor de geest, schaken op hoog niveau, een competitie van de competenties. Rücksichtslos. Even overweldigend als meeslepend, als in een soap.

Op een dag kan je niet meer zonder. Ben je verslaafd aan het spel, aan het pluche of aan de macht.

Op een dag word je uit het script geschreven.Omdat het de afspraak is. Of een nieuwe coalitie is gesloten. Motie van wantrouwen aan je broek. Van het gremium naar de geraniums.Kan je naar huis, naar je eigen bed.