MuzyQ het vervolg…

Na de onthullingen van Geen Stijl en het eerdere debat in de Gemeenteraad, kwam wethouder van financiën Lodewijk Asscher van de week met een feitenrelaas over het dossier MuzyQ. In de commissie AZF zei Roderic Evans-Knaup er het volgende over;

Laten we voor de verandering eens bij het eind beginnen.

Wethouder Gehrels, die er vanmiddag helaas niet bij kan zijn in verband met een afscheidsfeestje van een lokale Rabobank directeur, bezwoer ons bij de commissie OZK van 15 juni dat het college geen formele bemoeienis heeft gehad met de kwestie MuzyQ in het stadsdeel Oost. Ik lees even wat citaten voor uit het woordelijk verslag:

“Ik ben blij dat u mijn invloed niet onderschat maar u moet hem ook niet overschatten. Het is hier het stadsdeelbestuur dat verantwoordelijk is, die de voordrachten maakt, die accordeer ik niet. Vanzelfsprekend overleg ik regelmatig met de collega’s uit de stadsdelen. Wat ze daarmee doen, valt onder hun verantwoordelijkheid, tenzij ik reden zie om daar in formele zin iets anders mee te doen. Die reden heb ik niet gezien.”

En verder:

“Het feitenrelaas. Ik zou bijna denken dat het overbodig is omdat alles nu openbaar is.”

Iets later:

“Wat wij in formele zin hebben gedaan, hebben wij aan uw raad voorgelegd”

Wat nog een keer benadrukt wordt met:

“Wij hebben in formele zin aan u voorgelegd wat aan u voorgelegd dient te worden en daarmee denk ik dat u goed geïnformeerd bent.”

En over de onwenselijkheid van bemoeienis van het college zegt mevrouw gehrels het volgende:

“Dit heeft niets met transparantie of duiken te maken. Dit heeft te maken met de manier waarop wij taken, verantwoordelijkheden, bevoegdheden in deze stad hebben verdeeld. Op het moment dat de centrale stad zomaar overal intreedt, ontstaat er een warboel. Dan is het volgende keer een ander gebouw of een andere verkoop van het een of ander.”

En natuurlijk haar mantra:

“Hoe transparanter, hoe charmanter”

En toen dook een paar dagen later de brief op van de burgemeester waarin onder voorwaarden formeel toestemming wordt verleend voor de aankoop van het gebouw. Hoezo geen formele betrokkenheid. En hoezo de raad goed geïnformeerd? Deze brief kenden we niet.

Natuurlijk is het zo, dat toestemming geven niet opdracht geven is, zoals Wethouder Asscher ook al betoogde in de raad.

Of toch wel? Het stadsdeel was namelijk al van plan om het pand aan te kopen. Daar was geen toestemming voor nodig. Dat weten we nu allemaal.

De crux zit ‘m in de beperkende voorwaarden. Namelijk dat het college alleen toestemming geeft als de exploitant gewipt wordt. En dat was het stadsdeel NIET van plan. De brief is dan ook niet bedoeld om het stadsdeel toestemming voor iets te geven. Het is bedoeld om het stadsdeel te verbieden om nog langer samen te werken met de exploitanten. Geen toestemming dus, maar een verbod. Dat is wel een opdracht.

En zo geschiedde. DB lid thesingh gaf in een memo op 22 maart nog wel aan dat dat voor de nodige problemen gaat zorgen, maar ze belooft slaafs de lijn van het college te volgen. Gek trouwens, dat het College op de 24e vraagt of het stadsdeel hun lijn gaat volgen, terwijl dat al schriftelijk  op de 22e bekend was gemaakt.

Wethouder Gehrels schrijft daarop een bedankbriefje op 25 maart, waarin ze verheugd is dat het DB zich aan de voorwaarden van het college gaat houden. En ze benadrukt dat ze geen zin heeft om met de exploitanten onderhandelen. Dat moet het stadsdeel zelf doen. Wel is ze bereid om op de achtergrond dingen in te fluisteren. Ze schrijft het als wethouder Kunst & Cultuur en tevens namens wethouder Asscher. Dat is toch een hoop college bemoeienis voor een zaak waar de centrale stad zich niet mee bemoeit.

Dan is er nog iets geks met de toestemmingsbrief van de burgemeester aan Oost. Wethouder Asscher onthulde in de raadsvergadering, dat niet de burgemeester, maar hij de brieft heeft ondertekend. Als Loco, want de burgemeester was in China.

Ik heb de brief nog eens goed bekeken, maar er staat toch echt burgemeester mr. E.E. Van der Laan. Met de krabbel van Asscher erboven, daar kwam ik achter toen ik handtekeningen ben gaan vergelijken. Maar niks geen aantekening erbij als: bij afwezigheid van, of in opdracht, of namens, en ook niet: Loco. Nee, gewoon een krabbel, die net zo goed van de burgemeester had kunnen zijn. Op z’n minst vreemd.

De brief is gedateerd 24 maart. In het feitenrelaas wordt ook gezegd dat de brief op de 24e is verstuurd. Maar de burgemeester was toen helemaal niet in China. De maiden flight van de KLM vertrok pas de 27e naar Xiamen. Drie dagen later. Curieus.

De bedoeling van het feitenrelaas was om het ons allemaal wat duidelijker te maken. Voor Red Amsterdam is het er eigenlijk alleen maar mysterieuzer op geworden.

Maar goed, nu de inhoud.

Wat ons betreft zijn er drie belangrijk aspecten: De aankoop van het pand. Het wippen van de exploitant. En de mogelijke staatssteun.

Mochten we besluiten dit dossier inhoudelijk te gaan behandelen, dan zullen wij betogen dat de keuze tot aankoop voor 13 miljoen en een verlies nemen van 14,5 miljoen bij lange na niet financieel de beste optie is voor de gemeente. In tegendeel, er zijn diverse scenario’s te bedenken, waarbij we veel minder hoeven te investeren en veel minder risico lopen. Overigens lijkt ons dit besluit een wel erg ruimhartige geste naar FGH en de Rabobank. Maar ook vanuit andere perspectieven dan het financiële, zien we niet in dat dit het beste besluit is.

Dan het wippen van de exploitant. Het feitenrelaas geeft de indruk dat we te maken hebben met een onbetrouwbare exploitant en eigenaar, die hun verplichtingen niet nakomen. Ze zouden nooit een cent betaald hebben aan FGH. Toch is feitelijk onjuist. FGH bank heeft voor de eerste 9 maanden van de looptijd rente en aflossing ontvangen van de eigenaar. SOS is ook niet plotseling gestopt met betalen. Ze hebben vooraf  duidelijk gewaarschuwd dat het misgaat als er niet naar nieuwe

oplossingen gekeken gaat worden. Zoals het een goede partner betaamt. Er is alleen niet geluisterd. Er was een nieuw DB en die vond het een rot project. Oplossing: koop het pand, dan hebben we tenminste nog iets.

Wel kwam het DB tot de conclusie dat het beter was om de huidige exploitant te laten zitten. Lijkt ons ook logisch, want er zit veel materiele en commerciële kennis in de organisatie. Er is ook hard gewerkt door de exploitant, ondanks alle tegenslagen door voornamelijk externe factoren.  De brief die we vanochtend van de ondernemers hebben gehad maakt nog eens duidelijk dat het de meeste problemen zijn overwonnen en dat de exploitatie de goede kant op gaat. Zo goed zelfs dat er op korte termijn weer kan worden begonnen met rente en aflossing betalen. Geen exploitant die knock-out is dus. Dat vraagt toch op z’n minst om een nieuwe overweging.

Dan de staatssteun. Of die er nou wel of niet is geweest, wordt wat ons betreft steeds minder belangrijk. Waar het om gaat is of je het nou wel of niet moet melden. De wethouder lijkt bang voor de relatie met banken en voor een mogelijke precedentwerking. Maar de gemeente heeft zelf in 2008 het precedent al geschapen. In een rechtzaak over de renovatie van de Westergasfabriek is de gemeente zelf begonnen over ongeoorloofde staatssteun via een garantstelling.

En dat achteraf melden niet mogelijk is, blijkt ook niet waar te zijn. Zeer recente jurisprudentie wijst dat uit. Vorige week was er in Groningen een uitspraak geweest in een kort geding tegen de gemeente Winsum, waarin de rechter heeft geoordeeld dat een overeenkomst nietig is in verband met ongeoorloofde staatssteun. De rechter geeft aan dat melding bij de Europese Commissie – vier jaar na het sluiten van de overeenkomst – daar meer duidelijkheid over moet geven. Melding achteraf kan dus blijkbaar wel.

Ook dit vraagt om nader onderzoek, want het is te gecompliceerd om er nu verder op in te gaan.

Tenslotte de informatievoorziening aan de raad. We betreuren het zeer dat pas na zeer intensief aandringen van de hele raad en pas na het opduiken van nieuwe feiten er wordt overgegaan tot informeren. De schijnbewegingen van wethouder Gehrels in het OZK debat geven ons sterk de indruk dat er geprobeerd is deze zaak buiten het zicht van de raad te houden. De controlerende taak van de raad wordt daarmee tegengewerkt. Of op z’n minst niet serieus genomen. Dat is wat ons betreft geen fijn conclusie en de argumentatie hierover van de wethouder tot nu toe geeft ons niet het gevoel dat dat in de toekomst verbeterd gaat worden. Graag een reactie hierop van het College.

Voorzitter, ik rond af met de volgende vragen:

1.   En als eerste een detailvraag: wat is de motivatie om een melding te doen bij de AFM en wat voor melding is dat geweest?

2.   Kunt u nogmaals uw oordeel geven over de manier op en de mate waarin het college de raad heeft geïnformeerd?

3.   Gelooft u nog steeds dat aankoop van het pand en een direct verlies nemen van 14,5 miljoen euro financieel de beste optie is voor de gemeente?

4.   Bent u nog steeds van mening dat het beter is om zelf een exploitatie BV op te zetten en de huidige exploitant aan de kant te zetten?

5.   Bent u bereid om de mogelijkheden tot melding van mogelijke ongeoorloofde   staatsteun verder te onderzoeken?