IJburg_uitzicht_header

IJBURGJE 2? NIET DOEN!

Het afblazen van de investering in het Middeneiland (45 ha) van IJburg fase 2 is een verstandig besluit van het college. Wat vastgoedfinanciering betreft staat de stad er niet best voor. Direct na het aantreden in 2010 moest het stadsbestuur al een voorlopige bouwstop afkondigen en alle voorgenomen en onder handen zijnde projecten doorlichten op de mogelijkheid tot afstel dan wel uitstel.

Dat was toen draconisch, maar goed verdedigbaar. Het negatieve saldo van grondkosten en opbrengsten in de stad naderde de € 800 miljoen. Dit debacle is naast de crisis vooral te wijten aan ongeoorloogd planoptimisme: er is een veelheid aan plannen in uitvoering genomen zonder dat de inkomsten daaruit zeker waren gesteld.

Inmiddels zijn zoveel projecten teruggedraaid dat de schade drastisch is teruggelopen. Het afblazen van IJburg fase 2 scheelt ook weer € 60 miljoen. Daarnaast wordt nu via kasstroomfinanciering (alleen uitgaven doen als de inkomsten zeker zijn) het risico op herhaling vermeden.

Toch blijft de situatie zorgelijk. Weerstandsvermogen en risico lijken nu voor de gemeente aan de veilige kant maar er hoeft maar weinig mis te gaan of Amsterdam gaat nat. Dat komt doordat de aannames voor die veiligheid zijn gebaseerd op het zogeheten meest realistische scenario. Dat scenario gaat weliswaar uit van fikse waardedalingen van onroerend goed maar voorspelt herstel in 2015. Daar gelooft inmiddels niemand meer in.

Het ijslaagje van de financiële stabiliteit is dus dun terwijl de temperatuur stijgt. Dan toch gaan voor het opspuiten van het kleine Centrumeiland (22 ha) is roekeloos. Als er al € 8,9 miljoen beschikbaar zou zijn dan investeer je dat niet in een project dat (weer) een risico meebrengt van een voorinvestering waarvan de opbrengsten onzeker zijn. Niks kasstroomsturing kennelijk.

En dat de risico’s zelfs groter zijn dan een paar jaar geleden is niet zo moeilijk om te overzien. Het roepen dat er 700 betaalbare woningen kunnen komen is bijvoorbeeld niet meer zo afhankelijk van hun prijsstelling maar van de bereidheid van de banken om het onderpand nog te willen of kunnen financieren. Wat dat betreft is Centrumeiland alleen een toplocatie als de rest van IJburg 2 niet doorgaat. Is dat wel het geval dan zitten de bewoners straks op een doorgangseiland naar de rest van de IJburg archipel vol herrie en uitlaatgassen. Banken die momenteel gedwongen worden om grotere financiële buffers aan te houden keren elke uit te lenen euro om voordat die in een onzeker avontuur wordt gestopt.

Zou echter het Centrumeiland een succes worden dan nog is er niks gewonnen want in een schrale markt kannibaliseert dit succes de mogelijkheden in nog niet uitontwikkelde gebieden als bijvoorbeeld het stagnerende IJburg 1. De verliezen worden alleen maar ergens anders geleden. Het college bijt zich hiermee in de eigen staart. De stad verliest toch.

Onder de huidige omstandigheden moet het zekere voor het onzekere worden genomen, dus de hand op de knip. Dan blijft er nog genoeg ongewis over. En als er dan toch moet worden geinvesteerd, doe het dan in projecten waarmee een probleem wordt opgelost in plaats van gemaakt. Denk aan de tranformatie van incourante kantoren naar andere bestemmingen. Dat is bijna altijd goed.

Overigens is het leuk om te bedenken dat het niet doorgaan van Centrumeiland ook al meteen iets oplevert, namelijk een ongerepter IJmeer. Dus meer nat natuurgebied van internationale betekenis en behoud van woonomgevingskwaliteit voor alle Amsterdammers. Tel uit je winst…

Marten Bierman
duoraadslid van Red Amsterdam

(dit artikel is op 12 juni verschenen in de rubriek Het Laatste Woord van Het Parool)

Het artikel van Marten Bierman zoals gepubliceerd in Het Laatste Woord van Het Parool dd. 12 juni 2012

Een gedachte over “IJBURGJE 2? NIET DOEN!”

Reacties zijn gesloten.