Red Amsterdam wil mini-mkba voor lopende en nieuwe investeringen

Wethouder Pieter Hilhorst (Financiën)

Wethouder Pieter Hilhorst (Financiën)

Zijn alle projecten die de gemeente Amsterdam de afgelopen jaren heeft bedacht nog wel echt nodig? Nu de gemeente genoodzaakt is om financiële keuzes te maken, stelt stadspartij Red Amsterdam voor om ook alle lopende en geplande projecten eens kritisch tegen het licht te houden, met behulp van een mini-variant van de maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA). Red Amsterdam heeft wethouder Hilhorst (Financiën) gevraagd naar de mogelijkheden om lopende en geplande projecten aan een mini-MKBA te onderwerpen.

Onlangs introduceerde de gemeente Eindhoven een mini-variant van de MKBA, waarmee de legitimiteit, effectiviteit, efficiëntie en risico’s van projecten in kaart wordt gebracht. Deze analyses zijn minder tijdrovend dan reguliere MKBA’s en kunnen bovendien door eigen deskundigen worden uitgevoerd, in plaats van door kostbare externe bureaus. In Eindhoven resulteerde de nieuwe methode in de aanpassing, uitstel en zelfs afstel van lopende en geplande projecten. De meeste winst bleek echter te behalen in beter plannen, waardoor investeringen over langere perioden kunnen worden uitgespreid.

Roderic Evans-Knaup, fractievoorzitter Red Amsterdam: “Voor grote projecten voeren we natuurlijk al een maatschappelijke kosten-batenanalyse uit, maar dat zijn kostbare procedures. Een mini-mkba is aanzienlijk minder duur, waardoor het ook voor kleinere projecten uit kan om een dergelijke analyse uit te voeren. We zijn het eens met de Eindhovense wethouder Staf Depla dat zo’n toets weliswaar geen exacte wetenschap is, maar dat ze goed richting kunnen geven aan de besluitvorming. En wanneer er vooraf goed gekeken is naar het maatschappelijk rendement, kan dat van positieve invloed zijn op het project, zowel financieel als inhoudelijk”.

Behalve voor besparingen en een efficiencyslag op lopende projecten, kan de mini-mkba ook een structureel voordeel opleveren, door de methodiek onderdeel te maken van de standaardprocedure voor nieuwe projecten. De verwachting is dat de gemeente hierdoor kritischer naar haar eigen voorstellen zal gaan kijken dan nu het geval is.

Evans-Knaup: “Het zou mooi zijn als we de mini-mkba als standaardinstrument zouden kunnen inzetten voor toekomstige projecten. Laten wij toch vooral gebruik van de ervaringen van Eindhoven. Daarom hebben we de wethouder gevraagd om te onderzoeken of deze methodiek ook in Amsterdam ingezet kan worden. Als dat het geval is, willen we graag een pilot starten om enkele grotere projecten te toetsen met zo’n mini-mbka.“

In een reactie op de vragen van Red Amsterdam heeft wethouder Hilhorst (Financiën) toegezegd te zullen onderzoeken of deze analysemethode ook in Amsterdam ingezet kan worden. Afhankelijk van de uitkomst van dat onderzoek zal vervolgens besloten worden of de gemeente Amsterdam een proef zal starten met mini-mkba’.

Wat is een maatschappelijke kosten-batenanalyse?
Een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) geeft het rendement van een investering voor de gehele maatschappij weer. Het doel van een MKBA is het inzichtelijk maken van alle voor- en nadelen van een investering. Alle effecten die de welvaart en het welzijn beïnvloeden, worden erin meegenomen. MKBA’s worden vaak toegepast op investeringen waarmee publiek geld gemoeid is, zoals investeringen in stedelijke vernieuwing, wegen en leefbaarheid in de wijk.
Een MKBA is een tijdrovende procedure, die meestal uitgevoerd wordt door externe deskundigen. Hierdoor is een MKBA ook een kostbaar instrument, wat daarom vooral bij grote investeringen wordt ingezet.