Ik zal het kort houden. Tenslotte ben ik nog geen jaar in uw midden geweest. En ik vertrek niet eens omdat Den Haag mij roept. Ik zal ongeveer 1 minuut per kilometer Noord-Zuidlijn spreken (NB deze is 9,7 km -). Maar wel goedkoper.
42 jaar geleden werd ik geïnstalleerd als Raadslid, als geboren Amsterdammer ben ik nooit langer dan 3 maanden uit de stad geweest. (Dat kwalificeert me in ieder geval voor de winteropvang! ).
Afscheidswoord Pitt Treumann in de gemeenteraad
Ik herinner me goed de intocht van de Canadezen 8mei ‘45, de bevrijding, door de Noorder Amstellaan, waar we woonden, (Overigens was ik dag tevoren bij de schietpartij op de Dam geweest, we moesten plotseling weg, er goed de pest over in.)
Toen de bevrijders eraan kwamen over de Berlagebrug vroeg in de ochtend er een enorme menigte op straat en op de auto’s geklommen,. ik mocht van mn moeder een stukje mee maar was de hele dag , met de vrachtauto vol soldaten door de hele stad. Op de Dam een zuurtje met een gat erin, gekregen. Op een of anderen manier als verdwaald kind op het stadhuis beland, ben teruggebracht (in een auto!) door mensen van het stadhuis, ‘s avonds om 2015 uur. Ouders dolblij, hadden in chaos van die dag lopen zoeken.Ze waren zeer dankbaar voor de mensen van het stadhuis, kennelijk functioneerde de Gemeente toen al weer een beetje.
Blijdschap ook later toen de geroofde trams met alle ruiten eruit en dichtgetimmerd, weer terug kwamen en weer gingen rijden: 11 cent per ritje. Essentieel voor het functioneren van de stad, geen fietsen, geen auto’s (en nee, ook geen scooters!).
Zwemles in het Amstelparkbad, dat plotseling het Mirandabad heette. Stevige uitleg van mijn vader waarom het nu het ” De Mirandabad” moest heten. Wethouder, wat was dat?
Op school, Gemeentelijke Montessorischool, in de klas gezeten met de dochter van Burgemeester d’Ailly. We hadden een klassenavond in de ambtswoning op de kale, stoffige, gigantische zolder. Dit is alleen maar interessant, omdat die zolder nu de woning van de Burgemeester is. Gedurende de spandende jaren 60 waren er drie gebeurtenissen die in de stad de aandacht trokken: de Vietnam protesten, de Maagdenhuisbezetting en HET huwelijk (Claus en Beatrix).
De Vietnam teach-in in de Beurs met toestemming van B&W georganiseerd door de ASVA, is een culminatiepunt van het protest tegen de oorlog in Vietnam, met name van de rol van de USA daarin. Opgezet als debat met voor- en tegenstanders van de VS ontwikkelde het zich snel als een manifestatie van protest. De belangstelling was zo groot dat de Brandweer dreigde de bijeenkomst te stoppen. Maar gelukkig was men tevreden na het sluiten van de deuren .
Nog voor het huwelijk dat in ‘66 plaatsvond was ik, met vele anderen, uitgenodigd door Burgemeester van Hall om kennis te maken met Claus. Er vond binnen de ASVA een zware discussie plaats of er op ingegaan moest worden of niet. Aangezien van Hall nog toestemming moest geven voor een grote kameractie op straat, ben ik toen gegaan. Van Hall heeft die toestemming toen gegeven.
Bij de Maagdenhuis bezetting is er door Ed van Thijn geprobeerd te bemiddelen tussen Bm Samkalden en, via mij, met de bezetters binnen. Ondanks afspraken niet gelukt (zie de memoires van Ed).
Bij de ontruiming hebben Harry de Winter en ik het pand als eersten verlaten, de rest wilde zich eruit laten dragen. Wij zijn toen meteen gearresteerd en in een GVB-bus met z’n tweeën onder politiebegeleiding met loeiende sirenes en motoragenten, zonder haltes, op topsnelheid naar de Marnixstraat gebracht. (D’at was pas snel openbaar vervoer!)
Was het gebeuren in de stad in de 60-er jaren bepaald door Provo en aanverwante creatieve bewegingen, de verovering van de demonstratievrijheid, de oorlog in Vietnam, de bouwvak rel en de democratiseringsbeweging aan de universiteiten; de 70-er jaren waren gericht op stadsvernieuwing, het tegenhouden van grote verkeersdoorbraken, de metro-oostlijn en het behoud van de historische binnenstad in het bijzonder de Nieuwmarktbuurt en de 19e eeuwse wijken. Het officiële beleid was tot dan:intensieve sloop van Jordaan, Nieuwmarkt en alle 19e-eeuwse wijken.De stad doorsneden met 4-baans wgen.
Het massale kraken, deels met zeer gewelddadige toestanden begon eigenlijk pas aan het eind van die periode.
In 1970 werd ik in uw vergadering gekozen.. Er was veel aan de hand: de enorme kostenstijging van de Oostlijn, de sloop en herbouw van de Nieuwmarkt, de eindeloze discussies over de nieuwbouw van het stadhuis en muziektheater, de besluiten een grens te trekken voor de uitbreiding van de haven, de ontploffing bij de chemische fabriek Marbon, waarbij brandweermannen omkwamen, de aanleg van de A10 en Schiphollijn, vrije banen voor tram en de sluiting van Leidse- en de Ferd. Bolstraat enz.
Een belangrijk moment van invloed hoe men tegen de stad aan keek: de doorbraak van de Nieuwmarkt voor de oostlijn EN voor een 4-baans weg. Dat hield ook de sloop van het Pintohuis in.
Door een aantal moties op initiatief van de Raad, werd de sloop voor de metro geminimaliseerd en werd de aanleg van de 4-baans weg geschrapt.
Dit was het definitieve draaipunt in het denken over de stad, nadruk op bewoning, restauratie en behoud stratenpatroon, auto werend beleid, redding van vele kleine en grote monumenten.
Woonbeleid werd gericht op behouden van betaalbare woningen voor de buurt, geen verbanning naar Purmerend. Na de sloop van de Nieuwmarkt herstel van de buurt op basis van oude stratenpatroon en dezelfde bewoners.
Veel van deze besluiten rechtstreeks en op initiatief van de Raad genomen, heel vaak op basis van voorstellen van deskundige comités uit de buurten maar ook door monumenten verenigingen zoals Diogenes/ binnenstad/stadsherstel, waar een groot man Brinkgreve (KVP) de voornaamste woordvoerder was.
Het besluit om de Oostlijn van de metro aan te leggen gold als : “dat was eens, maar nooit weer”. Het NETwerkbesluit uit ‘68 om de hele stad te voorzien werd door de Raad ingetrokken (dacht men!).
De publieke tribune zat vaak overvol, af en toe werd korte tijd deelgenomen aan het debat. De Raad zat bovenop de zaken en nam z’n verantwoordelijkheid. Zo kreeg ik na het afstemmen van weer een verkeersdoorbraak van een ingenieur van PW (DIVV) de opmerking: “Pitt volgende keer geven we je een potlood en mag je zelf de rooilijnen op de kaart tekenen”.
In ’75 ben ik tot verkozen tot wethouder kunst, personeelszaken, verkeer en vervoer.
Van stadsdelen was nog geen sprake. Wethouders waren deel van de Raad en maakten dus deel uit van de fractie, de afstand was veel kleiner. De CPN maakte als grote fractie deel uit van het college, en was een machtsfactor in de stad. Zo organiseerde de CPN een stampvolle protestbijeenkomst in Carré, in overleg met de Wh Kunstzaken, dat het muziektheater nu wel heel snel gebouwd moest worden.
Wij bestuurden de stad met assistentie van een uistekende secretarie, er waren nog geen afgestoten bedrijven, GVB, GEB, Waterleidingen, waren nog ECHT van de Gemeente en onder controle,.
Wij hadden natuurlijk het grote voordeel dat we NIET de helft van onze tijd bezig waren met ons NIET-te-BEMOEIEN met de Stadsdelen!
Er zijn na mijn vertrek in ‘78 zeer grote veranderingen geweest. Het meest indrukwekkend is de transformatie van de havengebieden, die was net een beetje begonnen en is nu bijna af. Hoge kwaliteit stedenbouw, veel hergebruik. Amsterdamse architectuur van grote klasse.
En het parkeerbeleid is een groot succes, de stad is zeer veel leefbaarder , na de verstikking van de jaren 50 en 60.
Het zal u niet verbazen dat wij van RA het NZL-besluit het meest negatieve uit die periode vinden. Ook nu nog, ook al gaat het boren beter dan velen verwachtteniets waar Red Amsterdam uiteraard buitengewoon blij mee is…
Bij de bank van de EU, de EIB,waar ik van 86 werkte met als taak: financieringen in de gehele Unie voor grote projecten,
Toen ik een keer de TGV Parijs- Brx besprak met de DG van F en pleitte voor snelle uitvoering van de TGV BRX- ASD: voegde hij me toe: ” Mais monsieur, Amsterdam c’est vraimant aux bout du monde!”
Mijn conclusies van een jaartje in de Raad:
1. Ik ben in dit jaar linkser geworden, OF is de raad veel rechtser dan ik van buiten dacht?
U kent toch de nu volgende zegswijze, maar ik voeg een regel toe:
* Iedereen die geen socialist is op zijn 20ste , heeft geen hart.
* Is-ie het nog op z’n 50ste , dan heeft hij geen verstand.
* Wie niet op z’n 70ste weer links is, heeft geen geweten.
2. De Raad neemt zichzelf wel zeer serieus en het is ook zo braaf allemaal, dat boeit niet altijd!
3. De verantwoordelijkheid wordt wel heel snel gedeeld. ALS het al ergens over gaat, is het gauw een zaak voor het stadsdeel/stadsregio/de regering/ of het zelfstandige bedrijf. Aanstrepen …meerdere antwoorden zijn mogelijk! En daar gaan we niet over. En als geen van deze mogelijkheden gebruikt kan worden, dan staat het wel in het programakkoord. U weet wel, dé dooddoener om inhoudelijk debat te voorkomen.
4 De belangstelling van het publiek is minim, het structuurplan is met nul mensen op de tribune besloten!
En als er al een schoolklas komt of een groep brandweermensen, dan wordt bij het eerste gemompel al terechtgewezen.
5.In de raad is het afwijkende geluid en afwijkende stijl van Red Amsterdam nuttig en nodig, dat geeft RA bestaansrecht en zelfs bestaansplicht.
Vanuit deze opvatting is het een groot genoegen, dat ik wordt opgevolgd door de Roderic Evans-Knaup, niet alleen vanwege zijn kwaliteiten, maar ook omdat hij ,naar ik aanneem de eerste EU onderdaan is, lid van deze Raad,zonder NL paspoort en voor mij als Europeaan is dat een groot plezier.
Dank aan de Raad, de Griffie en alle anderen betrokken bij de Gemeenteraad.
Bloemen en kado's voor Pitt als dank voor zijn inzet
